Palmolie

Op de huid dient palmolie in de eerste plaats als verzorgend bestanddeel dat de huid soepel maakt. De INCI-functie beschrijft de olie als een emollient die de huid zacht maakt. In een afgewerkt product kan de olie eraan bijdragen dat de huid gladder en zachter aanvoelt. De specifieke werking hangt echter af van de volledige formule, want palmolie is slechts één bestanddeel van een crème, lotion of zeep. Houd bij het kiezen van een verzorgingsproduct daarom naast de INCI-lijst ook rekening met de textuur en het beoogde gebruik van het product.

In gezichts- en lichaamsverzorging komt de olie voor in verschillende cosmetische producten. De beschreven productsoorten omvatten crèmes, lotions, zepen en haaroliën. Voor de huid is een soepeler huidoppervlak de direct merkbare cosmetische verwachting, niet een verandering van diepere huidstructuren. Als ingrediënt in een haarolie kan palmolie deel uitmaken van een verzorgende formule, maar op basis van de INCI-vermelding alleen kan geen uitspraak worden gedaan over het resultaat bij elk haartype.

Bij een droge huid kan een emollient bestanddeel in een verzorgingsformule helpen om de huid minder ruw te laten aanvoelen. Ook in lichaamsverzorging voor de normale huid kan zo'n verzachtende functie gewenst zijn. Op basis van alleen de naam palmolie kan niet betrouwbaar worden bepaald of het geschikt is voor een gevoelige huid, omdat de verdraagbaarheid ook afhangt van de volledige formule en de individuele reactie. De beschikbare informatie onderbouwt geen algemene geschiktheid voor elk huidtype of hypoallergene werking.

De werking moet worden gezien als cosmetische verzorging en niet als behandeling van een huidprobleem. Cosmetische beschrijvingen kennen palmolie een huidverzorgende en verzachtende functie toe. Dat betekent niet dat een product met palmolie automatisch beter verzorgt dan een formule met een andere emollient. Ook zegt de term ‘palmolie’ op zichzelf niets over het aandeel ervan in een product of over de manier waarop de overige ingrediënten elkaar aanvullen. Het persoonlijke resultaat hangt daarom af van het concrete product, niet van één afzonderlijke INCI-naam.

Elaeis Guineensis Oil kan voorkomen in cosmetische producten zoals crèmes, lotions, zepen en haaroliën. De functie voor de huid is die van een verzorgend bestanddeel dat de huid soepel maakt. In de verstrekte informatie is geen vaste concentratie vastgelegd die geldt voor alle productsoorten. Ga daarom niet uit van een specifieke concentratie.

Volg bij het gebruik de aanwijzingen voor het afgewerkte product, want palmolie wordt hier beschreven als ingrediënt van een volledige formule en niet als gestandaardiseerd afzonderlijk huidverzorgingsproduct. Een crème of lotion kun je gebruiken zoals bedoeld; zeep is een product dat je afspoelt. De beschikbare informatie bevat geen specifieke aanbeveling voor combinaties met andere cosmetische werkzame stoffen. Als je meerdere producten in laagjes aanbrengt, volg dan de gebruiksaanwijzingen en let erop of de texturen prettig aanvoelen op je huid.

• Zoek in de INCI-lijst naar de naam Elaeis Guineensis Oil.
• Kies het producttype op basis van het beoogde gebruik, bijvoorbeeld een crème, lotion, zeep of haarolie.
• Volg de aanwijzingen van de fabrikant voor de gebruiksfrequentie en de manier van aanbrengen.
• Beoordeel de verzorgende werking van het afgewerkte product, want de formule bevat naast palmolie ook andere bestanddelen.
• Gebruik palmolie niet als vervanging voor een product met een medische bestemming.

Voor cosmetische producten in de Europese Unie gelden wettelijke regels voor ingrediënten. In de hier gebruikte CosIng-database zijn geen beperkingen voor palmolie bekend. Dat betekent niet dat elke denkbare formule voor iedereen even goed verdraagbaar is. De verdraagbaarheid van een afgewerkt cosmeticaproduct hangt af van de samenstelling en het individuele gebruik.

Volgens de beoordeling van het onafhankelijke Cosmetic Ingredient Review Panel wordt Elaeis Guineensis Oil bij het huidige cosmetische gebruik als veilig beschouwd. Deze beoordeling heeft betrekking op het cosmetische gebruik van het ingrediënt en bewijst geen werking tegen aandoeningen of onbeperkte geschiktheid van elke formule. De beschikbare informatie vermeldt geen algemeen geldende gebruiksconcentratie of maximumwaarde voor palmolie. Draag daarom geen getalswaarde uit een afzonderlijk product over op andere producten.

Bij het kiezen van een product kun je de volledige ingrediëntenlijst en de etikettering van het specifieke product controleren. De INCI-naam van palmolie is Elaeis Guineensis Oil. Op basis van deze naam alleen kan niet worden bepaald of het product geschikt is voor een bepaald huidtype. Als een product tijdens het gebruik onaangenaam aanvoelt, is het verstandig het gebruik te staken en de productinformatie te raadplegen. De verstrekte CosIng-informatie vermeldt geen speciale waarschuwingsetikettering of specifieke beperking voor de stof.

Palmolie is afkomstig van de Afrikaanse oliepalm Elaeis guineensis, waarvan het natuurlijke verspreidingsgebied in West- en Zuidwest-Afrika ligt, tussen Angola en Gambia. De soort is inmiddels ook ingeburgerd in regio's als Madagaskar, Sri Lanka, Maleisië, Indonesië, Midden-Amerika en het Caribisch gebied. De botanische soortnaam guineensis verwijst naar de historische geografische benaming Guinee en niet uitsluitend naar de huidige staat Guinee. De oliepalm is de belangrijkste plantaardige bron van palmolie. De palm werd aan de Atlantische kust van West-Afrika gedomesticeerd, maar de precieze periode waarin dit gebeurde is onvoldoende gedocumenteerd.

Voor palmolie wordt het vruchtvlees van de palmvrucht verwerkt, terwijl uit de pit een andere olie wordt gewonnen: palmpitolie. Bij de gebruikelijke winning worden de vruchten eerst gesteriliseerd en vervolgens geperst; de ruwe olie die daarbij ontstaat, wordt CPO genoemd. De oranjegele tot bruinrode kleur van de verse ruwe olie hangt samen met het caroteengehalte. Bij het raffineren wordt deze kleur verwijderd, waardoor geraffineerde olie er anders uitziet dan ongeraffineerde rode palmolie. Palmolie is dus niet hetzelfde als palmpitolie, ook al zijn beide afkomstig van dezelfde vrucht.

Het gebruik van de oliepalm kent een lange, maar niet volledig gedocumenteerde geschiedenis. Archeologische vondsten uit een graf in Abydos zijn in verband gebracht met palmolie en gedateerd op ongeveer 3000 v.Chr., maar de identificatie van de olie is omstreden. Mogelijke alternatieven voor de vondst zijn dadelolie of dierlijke vetten. De Franse natuuronderzoeker Michel Adanson geldt als de eerste westerse onderzoeker die de oliepalm beschreef en zaden naar Europa bracht. Hieruit kan geen nauwkeurige geschiedenis van het cosmetische gebruik worden afgeleid, want de bronnen beschrijven vooral de plant en de algemene oliewinning.

Palmolie is een plantaardig vet en geen afzonderlijke zuivere stof met één vaste molecuulformule. Net als andere plantaardige oliën bestaat de olie uit verschillende vetzuren die aan glycerine gebonden zijn en samen triglyceriden vormen. Meer dan de helft van de vetzuren in palmolie is verzadigd; daarnaast bevat de olie tocoferolen, carotenoïden en kleine hoeveelheden sterolen. Verse, ruwe olie kan door carotenoïden oranjegeel tot bruinrood ogen, terwijl deze kleur bij het raffineren wordt verwijderd. Afhankelijk van de samenstelling ligt het smelttraject van de olie tussen 27 °C en 42 °C.

• De cosmetische functie volgens CosIng is ‘Skin Conditioning - Emollient’, oftewel een huidverzorgende, verzachtende emollient.
• Het gebruikte plantendeel is het vruchtvlees van de oliepalmvrucht; de olie uit de pit wordt apart palmpitolie genoemd.
• Ruwe palmolie bevat carotenoïden, die bijdragen aan de roodachtige tot oranjegele kleur.
• Bij het raffineren wordt de kenmerkende kleur van de ruwe olie verwijderd.
• Bij veroudering kan de olie troebeler worden en een sterkere geur ontwikkelen.
• De bronnen vermelden geen specifieke pH-waarde of betrouwbare oplosbaarheidsgegevens voor cosmetische palmolie.

De cosmetische functie van palmolie wordt beschreven als huidverzorgend en verzachtend. De vetzuren in de olie worden in verband gebracht met hydraterende verzorging en ondersteuning van de huidbarrière. Deze eigenschappen hebben betrekking op het gebruik in cosmetische formules.

Op het huidoppervlak kan palmolie als verzorgend bestanddeel bijdragen aan een gladdere en zachtere huid. Hoe een product aanvoelt, hangt ook af van de overige bestanddelen van de formule.