Sorbit

Op je huid kom je sorbit vooral tegen als bestanddeel van een kant-en-klaar product, niet als op zichzelf staand verzorgingsproduct. In cosmetica wordt het gebruikt als bevochtigingsmiddel dat vocht in producten helpt vast te houden en de huidverzorging ondersteunt. Het kan voorkomen in crèmes, lotions, gezichtsverzorging en lichaamsverzorging; daarnaast wordt het gebruikt in haarverzorgingsproducten en douchegels. De functie ervan hangt af van de totale formule, want één afzonderlijk ingrediënt bepaalt niet hoe een product op de huid aanvoelt.

Bij een droge huid kan verzorging met sorbit ertoe bijdragen dat je huid na het aanbrengen minder droog aanvoelt. Volgens de beschrijving van de grondstof heeft sorbit een hydraterende werking en is het geschikt voor verschillende huidtypen. Ook in reinigingsproducten is de stof interessant, omdat het volgens cosmetische informatie de ontvettende werking van tensiden kan verminderen. Dit is een eigenschap van de formule en betekent niet dat sorbit elke reiniging voor elk huidtype even mild maakt.

In haarverzorgingsproducten is sorbit een van de mogelijke wateroplosbare toevoegingen die in de waterfase worden verwerkt. Je kunt vooral een verzorgd, minder droog aanvoelend product verwachten, geen verandering van de haarstructuur. De cosmetische functies omvatten het vasthouden van vocht en huidverzorging; er wordt geen specifiek effect op haargroei of medische werking beschreven. Of een product prettig voor je is, hangt ook af van de andere ingrediënten, het gebruik en je persoonlijke verdraagzaamheid.

Sorbit kan ook voorkomen in mondverzorgingsproducten, want het wordt gebruikt als bevochtigingsmiddel in cosmetische producten en tandpasta's. Daar helpt het voorkomen dat de productmassa uitdroogt. In een formule kan het ook de consistentie beïnvloeden; in een cosmetische productbeschrijving wordt het genoemd als verdikkingsmiddel voor zeep en lotions. Bij het kiezen van een product kun je sorbit daarom het beste zien als een functioneel bestanddeel van een formule, en niet als enige maatstaf voor de verzorgende werking of verdraagzaamheid.

Sorbit wordt gebruikt in crèmes, lotions, gezichts- en lichaamsverzorging, douchegels en haarverzorgingsproducten. Ook mondverzorgingsproducten en tandpasta's kunnen de stof bevatten, omdat de bevochtigende functie ervan kan helpen voorkomen dat de productmassa uitdroogt. Volgens de informatie over de grondstof wordt sorbit bij zelfgemaakte formules in de waterfase verwerkt. Als wateroplosbare stof past het in formules met een waterfase.

In een grondstofbeschrijving wordt een gebruikspercentage van 2 tot 10 procent genoemd, 2 tot 5 procent voor emulsies en tot 10 procent als bevochtigingsmiddel. Deze waarden zijn gebruiksrichtlijnen voor de beschreven grondstof en geen algemene EU-bovengrens. Houd voor de precieze dosering rekening met de specificaties van de gebruikte grondstof en de vereisten van de uiteindelijke formule. Volgens de grondstofinformatie is sorbit hittebestendig, dus hoeft het niet per se af te koelen tot handwarmte voordat je het toevoegt.

Sorbit kan worden overwogen als alternatief voor glycerine; in een grondstofbeschrijving wordt vervanging in een verhouding van één op één genoemd. Het huidgevoel kan daarbij verschillen, omdat glycerine volgens dezelfde beschrijving plakkeriger is en sterker hygroscopisch werkt. Sorbit wordt ook in douchegels gebruikt om de ontvettende werking van tensiden te verzachten. Gebruik het niet als enige conserveermiddel, want de grondstofbeschrijving vermeldt uitdrukkelijk dat de antibacteriële werking bij een hoge dosering niet voldoende is om een gebruikelijk conserveermiddel te vervangen.

• Kies een formule met een waterfase als je de wateroplosbare grondstof zelf verwerkt.
• Houd bij de dosering rekening met de specificaties van de grondstof en het beoogde producttype.
• Voor emulsies noemt de grondstofinformatie een gebruikspercentage van 2 tot 5 procent.
• Houd er bij vervanging van glycerine rekening mee dat de sensorische eigenschappen kunnen verschillen.
• Gebruik sorbit niet als vervanging voor een geschikt conserveringssysteem.

In cosmetische INCI-informatie wordt sorbit vermeld als bevochtigingsmiddel en huidverzorgend bestanddeel. De verstrekte CosIng-feiten noemen geen beperkingen voor cosmetisch gebruik. Volgens de informatie over de grondstof wordt sorbit goed verdragen en is het geschikt voor verschillende huidtypen. Zulke algemene beschrijvingen vervangen geen beoordeling van de volledige productformule of van je persoonlijke verdraagzaamheid.

Bij cosmetica gaat het om uitwendig gebruik in een kant-en-klare formule; de hoeveelheid in een product is niet gelijk aan de hoeveelheid die je via voeding binnenkrijgt. Sorbit komt ook voor in voedingsmiddelen en wordt daar gebruikt als suikeralcohol. Volgens een algemene stofbeschrijving kunnen bij inname van meer dan 20 gram per dag spijsverteringsklachten optreden, zoals diarree, winderigheid en buikpijn. Deze informatie gaat over orale inname en beschrijft niet het effect van aanbrengen op de huid.

Voor cosmetische formules wordt in een grondstofbeschrijving een percentage van 2 tot 10 procent genoemd, en 2 tot 5 procent voor emulsies. Deze gebruikspercentages zijn geen wettelijke grenswaarden, maar formuleringstips die betrekking hebben op het product. In de beschikbare feiten wordt geen specifieke EU-bovengrens vermeld. Als je weet dat je een bepaald bestanddeel niet verdraagt, kun je de INCI-lijst van het product raadplegen om sorbit te herkennen; de cosmetische naam is Sorbitol.

Sorbit, ook sorbitol of glucitol genoemd, behoort tot de groep suikeralcoholen, die vaktechnisch alditolen worden genoemd. Het komt van nature voor in verschillende vruchten en wordt vooral in verband gebracht met pitvruchten en bepaalde steenvruchten. Voorbeelden zijn appels, peren, pruimen, abrikozen en perziken, terwijl bessen en citrusvruchten weinig tot geen sorbit bevatten. Vroeger werd sorbit gewonnen uit de vruchten van de lijsterbes, die tot twaalf procent sorbit kunnen bevatten.

Een vroege isolatie uit lijsterbessen wordt beschreven voor het jaar 1872 en toegeschreven aan de Franse chemicus Jean-Baptiste Boussingault. Tegenwoordig wordt de stof grotendeels industrieel geproduceerd door glucose om te zetten. Zetmeelbronnen zoals maïs en tarwe dienen als uitgangsmateriaal voor de glucose; vervolgens wordt de glucose katalytisch gehydrogeneerd. Daarbij wordt de aldehydegroep van glucose gereduceerd tot een alcoholgroep, waardoor sorbit als suikeralcohol ontstaat.

Ook elektrochemische hydrogenering wordt genoemd als productiemethode voor sorbit. De stof hoeft dus niet uit vruchten te worden gewonnen, hoewel ze daar van nature voorkomt. In cosmetische grondstofinformatie wordt zowel een plantaardige als een synthetische oorsprong vermeld, waardoor de precieze herkomst afhangt van de gebruikte grondstof en productiemethode. De naam glucitol verwijst in de stofnaam naar het verband met glucose, terwijl sorbit en sorbitol andere gangbare benamingen zijn.

Sorbit is een polyol, oftewel suikeralcohol, en wordt chemisch aangeduid als D-glucitol. De molecuulformule is C6H14O6 en het molecuulgewicht bedraagt 182,17. De stof is hydrofiel en wateroplosbaar, waardoor ze geschikt is voor cosmetische formules met water. Als grondstof kan sorbit voorkomen als wit kristallijn poeder of in stroperige vorm. In cosmetische producten heeft het een bevochtigende en huidverzorgende functie; daarnaast kan het worden gebruikt als hulpstof in parfumoliën.

• Stofklasse: suikeralcohol uit de groep alditolen.
• Oplosbaarheid in water: hydrofiel en oplosbaar in water.
• Vorm van de grondstof: wit kristallijn poeder of stroperige vorm.
• pH-waarde: voor de grondstof wordt een pH-waarde van 6 tot 7 vermeld.
• Warmte: sorbit wordt beschreven als hittebestendig en hoeft niet per se eerst af te koelen tot handwarmte.
• Functie in de formule: het helpt vocht vast te houden in cosmetische producten en wordt vermeld als huidverzorgend bestanddeel.

Sorbit behoort tot de alditolen, oftewel suikeralcoholen, en wordt ook glucitol genoemd. De molecuulformule is C6H14O6 en het molecuulgewicht bedraagt 182,17. De stof is hydrofiel en wateroplosbaar.

Bij de industriële productie wordt glucose gereduceerd tot sorbit. Bij katalytische hydrogenering wordt de aldehydegroep van glucose omgezet in een primaire alcoholgroep. Sorbit kan ook ontstaan door elektrochemische hydrogenering van glucose. Deze omzetting verklaart waarom de stof tot de suikeralcoholen wordt gerekend.

In de menselijke stofwisseling is sorbit een tussenproduct van de polyolroute: aldosereductase zet glucose om in sorbit, waarna sorbitdehydrogenase sorbit kan oxideren tot fructose. In cosmetische producten wordt sorbitol gebruikt als bevochtigingsmiddel en huidverzorgend bestanddeel; daarnaast dient het als hulpstof in parfumoliën.