PEG-40 gehydrogeneerde ricinusolie

Op de huid is PEG-40 gehydrogeneerde ricinusolie vooral een bestanddeel van de formulering, geen zelfstandig verzorgend ingrediënt met een specifiek huiddoel. In een crème helpt het om waterige en olieachtige bestanddelen gelijkmatig bij elkaar te houden; in een reinigingsproduct ondersteunt het de verdeling van oliehoudende resten in water. Of een product aangenaam, licht of rijk aanvoelt, hangt daarom af van de volledige formulering en valt niet alleen af te leiden uit deze ene INCI-naam.

Bij een droge of gespannen huid kan de aanwezigheid van de stof in een crème of lotion betekenen dat olie- en waterbestanddelen stabiel in één textuur aanwezig zijn. Dat betekent echter niet dat het ingrediënt op zichzelf de huid hydrateert of een beschermend laagje vormt. De gedocumenteerde cosmetische functies liggen voornamelijk bij emulgeren en reinigen; andere productbestanddelen en de manier van gebruik bepalen mede het verzorgingsresultaat.

In reinigingsproducten kan een tenside helpen om oliehoudend vuil met water los te maken. Dat is als functie van de formulering begrijpelijk bij een vette huid of bij het verwijderen van productresten, maar zegt niets over het effect van het eindproduct op elke afzonderlijke huid. In een shampoo of haarwater maakt het ingrediënt eveneens deel uit van de productbasis en kan het onder andere helpen bij het verdelen van olieachtige bestanddelen.

De compatibiliteitsbeoordeling van de website classificeert het ingrediënt met score 5 als een gemiddeld risico. Dit is een classificatie van de website en geen bewijs dat iedereen een reactie krijgt; tegelijkertijd wijzen consumentenvoorlichtingsbronnen op mogelijke irritatie of allergieën in verband met PEG-verbindingen. Bij een gevoelige huid of een huid die snel reageert, is het daarom verstandig de INCI-lijst te controleren en bij contact met een nieuw product op de individuele verdraagbaarheid te letten.

In cosmetica komt PEG-40 gehydrogeneerde ricinusolie onder andere voor in gezichts-, scheer- en haarwaters, en in crèmes, reinigers en vloeibare wasproducten. In formules met water dient het als emulgator wanneer olieachtige bestanddelen gelijkmatig moeten worden verdeeld; in parfumoliën of geurformules kan het als hulpstof en solubilisator worden gebruikt. Ook kleurstoffen en bestanddelen die moeilijk in water oplossen, worden genoemd als mogelijke toepassingen.

De geschikte hoeveelheid hangt af van de formulering en het doel van het product: een formule die een kleine hoeveelheid geurstof in water moet verdelen, stelt andere eisen dan een crème met een doorlopende olie- en waterfase. De aangeleverde informatie vermeldt geen gebruikelijke concentratie; daarom moet een algemeen percentage niet zomaar op een willekeurig product worden toegepast. In kant-en-klare cosmetica is het ingrediënt op de verpakking te herkennen aan de INCI-naam PEG-40 Hydrogenated Castor Oil.

Voor thuisgebruik is een aparte dosering van de grondstof niet bedoeld: gebruik het kant-en-klare product volgens de gebruiksaanwijzing. Als je meerdere producten combineert, geeft de aanwezigheid van deze afzonderlijke emulgator geen betrouwbare indicatie van het effect van de combinatie op de huid; ook de overige bestanddelen en de betreffende formulering spelen een rol. Bij een gevoelige huid kun je de INCI-lijst vóór aankoop controleren en een nieuw product voorzichtig aan je routine toevoegen.

• In crèmes en lotions helpt de stof de olieachtige en waterige delen te verbinden en gelijkmatig te verdelen.
• In reinigingsproducten kan de tensidefunctie helpen om oliehoudende resten los te maken.
• In gezichts-, scheer- en haarwaters wordt de stof beschreven als oplosmiddel of solubilisator.
• In parfum- en geurformules kan de stof als hulpstof worden gebruikt om geurstoffen toe te voegen.
• De stof moet niet worden gezien als een actief ingrediënt voor een gerichte behandeling van huidproblemen; de gedocumenteerde functies hebben betrekking op de formulering en reiniging.

Als cosmetisch ingrediënt is de stof herkenbaar aan de INCI-naam op de ingrediëntenlijst. Deze vermelding in de regelgeving beschrijft de status in de ingrediënten database, niet de individuele verdraagbaarheid van een kant-en-klaar product.

Consumentenvoorlichtingsbronnen beschrijven PEG-verbindingen over het algemeen als meestal goed verdraagbaar, maar wijzen ook op het vermoeden dat ze huidirritatie of allergische reacties kunnen bevorderen. Een bron verwijst bovendien naar een mogelijke verandering van de doorlaatbaarheid van de huid; deze uitspraak moet worden beschouwd als een besproken zorg en niet als een bewezen effect bij elk cosmetisch gebruik. Een andere consumentenbron meldt dat een beoordeling van Hydrogenated Castor Oil door de Cosmetic Ingredient Review in 2012 geen gezondheidsrisico's door PEG-40 had vastgesteld.

Voor jou is vooral van belang of je eerder op een specifiek product of bepaalde ingrediënten hebt gereageerd. Bij een gevoelige huid kan het helpen de volledige INCI-vermelding te controleren, in plaats van PEG-40 gehydrogeneerde ricinusolie gelijk te stellen aan onveranderde ricinusolie. De classificatie van afzonderlijke ingrediënten voorspelt niet automatisch hoe een product als geheel wordt verdragen, omdat de samenstelling en het gebruik verschillen. Bij aanhoudende klachten moet je het betreffende product niet meer gebruiken en zo nodig deskundig advies inwinnen.

De plantaardige grondstof is ricinusolie, die wordt gewonnen uit de zaden van de wonderboom Ricinus communis. De olie bevat bijzonder veel ricinolzuur, een C18-vetzuur met een hydroxylgroep op C-12 en een dubbele binding op C-9. Daarmee verschilt het vetzuurprofiel van dat van veel andere plantaardige oliën. De Engelse INCI-naam Castor Oil verwijst naar deze ricinusolie; PEG-40 Hydrogenated Castor Oil is daarentegen een verder bewerkt derivaat en niet de onveranderde zaadolie.

Voor de productie wordt de ricinusolie eerst gehydrogeneerd en vervolgens geëthoxyleerd. Bij ethoxylering worden ethyleenoxide-eenheden aan de gehydrogeneerde olie gebonden; het getal 40 staat voor een gemiddelde verhouding van 40 mol ethyleenoxide-eenheden. Het resultaat is daarom een plantaardig-synthetisch ingrediënt: de olie is afkomstig van een plant, terwijl de chemische bewerking het derivaat oplevert dat in cosmetica wordt gebruikt. Afhankelijk van het productieproces kunnen ook grondstoffen van verschillende herkomst worden gebruikt.

De naam bestaat uit de verwijzingen naar PEG, hydrogenering en ricinusolie. PEG is de afkorting van polyethyleenglycol, terwijl Hydrogenated Castor Oil verwijst naar gehydrogeneerde ricinusolie. Het getal 40 geeft niet het aantal ricinuszaadjes of een vaste grootte van één molecuul aan, maar een gemiddeld aandeel ethyleenoxide-eenheden. Het materiaal is dus geen eenvoudige natuurzuivere olie, maar chemisch gemodificeerde ricinusolie met een PEG-deel.

De molecuulstructuur omvat een apolair deel dat een wisselwerking aangaat met olie en een polair deel dat zich aan de waterige fase bindt. De CosIng-functies zijn reinigende en emulgerende tenside; andere beschrijvingen noemen het ook als solubilisator voor geurstoffen of bestanddelen die moeilijk in water oplossen. Het uiterlijk wordt omschreven als halfvloeibaar, kleurloos tot lichtgeel en met een zwakke olieachtige geur. In de aangeleverde feiten zijn geen gegevens over de formule en het molecuulgewicht vastgelegd.

• Het kan olie- en waterbestanddelen fijn verdelen en bijdragen aan de stabilisatie van een emulsie.
• In waterige formules kan het helpen om olieachtige geurstoffen of andere bestanddelen die moeilijk in water oplossen, te verwerken.
• De stof wordt als hydrofiel beschreven; de productbron vermeldt oplosbaarheid in water, alcoholen, oliën en vetzuren.
• Volgens de productbron blijft de stof stabiel in aanwezigheid van andere elektrolyten, maar is deze gevoeliger voor hoge pH-waarden en kan dan hydrolyseren.
• Volgens haut.de kunnen vaste en vloeibare PEG-componenten worden gebruikt voor basissen met een verschillende consistentie; de consistentie hangt onder andere af van de polymerisatiegraad.
• De beschikbare beschrijvingen geven geen eenduidige kwantitatieve informatie over de stabiliteit in elke cosmetische formulering.

Het molecuul behoort tot de geëthoxyleerde derivaten van gehydrogeneerde ricinusolie. De onderliggende structuur verbindt een oliegerelateerd deel met polyethyleenglycolketens; het gemiddelde aantal ethyleenoxide-eenheden is in de naam aangegeven met 40. Deze combinatie verklaart de amfifiele functie: het ene deel gaat bij voorkeur een wisselwerking aan met olieachtige bestanddelen, terwijl het PEG-deel past bij de waterige fase. Zo kan de stof als oppervlakteactieve stof bemiddelen tussen fasen die anders moeilijk mengen.

Bij emulgering rangschikken tensidemoleculen zich op de grens tussen water en olie. Het oliegerelateerde deel van het molecuul richt zich naar de oliefase, het meer polaire deel naar de waterfase; hierdoor wordt de grensvlakspanning verlaagd. In een formulering kan dit de verdeling van de fasen vergemakkelijken en het uiteenvallen van een emulsie beperken. Als solubilisator kan de stof bovendien helpen om bestanddelen die moeilijk in water oplossen of olieachtig zijn, in een waterige formulering te verwerken.

Ook de reinigende functie hangt samen met de werking op het grensvlak. Tensiden helpen oliehoudende resten in contact te brengen met water, zodat ze makkelijker kunnen worden afgespoeld. Hieruit volgt geen zelfstandige uitspraak over een biologische werking in de huid; het gaat hier om een fysisch-chemische bijdrage binnen de formulering. Hoe duidelijk die bijdrage is, hangt af van de formulering en de overige ingrediënten.

De aangeleverde abstracts bevatten geen onderzoeksresultaten over cosmetische voordelen zoals een bepaalde verbetering van de huidconditie; daarom kunnen hier geen betrouwbare studies over een dergelijk voordeel worden beschreven. De beschikbare informatie gaat vooral over de stofklasse, de herkomst uit gehydrogeneerde en geëthoxyleerde ricinusolie en de functies als reinigende en emulgerende tenside. Ook de genoemde eigenschappen op het gebied van uiterlijk, oplosbaarheid en pH-gedrag komen uit een productbeschrijving en mogen niet zonder meer op elke formulering worden toegepast.