Maïszetmeel

In gezichtspoeders, lichaamspoeders en make-up kan maïszetmeel helpen overtollig huidvet op te nemen en de huid er minder glanzend uit te laten zien. Dat kan interessant zijn voor vette of glanzende zones als je de voorkeur geeft aan een matte finish. De stof wordt ook gebruikt in cosmetische producten zoals vaste deodorant en deodorantcrème. De werking hangt echter af van de volledige formule en de hoeveelheid van de grondstof, en niet alleen van de INCI-vermelding.

In producten voor de huid is maïszetmeel een functioneel bestanddeel en geen op zichzelf staand verzorgingscomplex. De vermelde cosmetische functies zijn onder meer absorberen, de huid beschermen, de viscositeit reguleren en klonteren tegengaan. In een poeder kan het de verdeling van de overige bestanddelen ondersteunen, terwijl het in een crème of lotion mede de textuur van het product bepaalt. Op basis van deze functies van de formulering kan geen specifieke verandering van de huid worden beloofd.

Ook in haarpoeders en producten die op droogshampoo lijken, kan een absorberend ingrediënt zoals maïszetmeel worden gebruikt. Daardoor kunnen vet ogende haaraanzetten er tijdelijk minder glanzend uitzien, maar het vervangt geen wasbeurt en is geen behandeling van de hoofdhuid. Bepaal bij aankoop daarom of je een product zoekt om je haar tussen wasbeurten op te frissen of een reiniging verwacht. Het effect voor de gebruiker hangt bovendien af van hoe het eindproduct wordt aangebracht en weer verwijderd.

Een matterend poeder is niet automatisch geschikt als verzorging voor een droge huid, omdat de functie vooral bestaat uit het opnemen van fijn verdeelde stoffen. Bij een gevoelige huid hangt de verdraagbaarheid af van het volledige product en de individuele reactie, niet alleen van de plantaardige oorsprong van de stof. Als je bij een product een onaangenaam gevoel op de huid merkt, kun je het gebruik staken en de huid reinigen. Maïszetmeel moet niet worden verward met een werkzaam ingrediënt dat vocht toevoegt of een cosmetische huidconditie blijvend verandert.

Maïszetmeel komt voor in cosmetische poeders, make-up, deodorants en andere formules. Als grondstof kan het ook worden gebruikt in emulsies zoals lotions, waar het mede invloed kan hebben op de eigenschappen en het aanbrengen van het product. Een adviespagina noemt 1 tot 99 procent als gebruikelijk bereik voor verschillende toepassingen en 1 tot 3 procent voor lotions; deze waarden zijn niet bedoeld als algemene doseerinstructie voor elke formule.

Volg bij cosmetica die al is samengesteld de gebruiksinstructies op het product. Een gezichtspoeder breng je dun aan op de gewenste zones, terwijl een haarpoeder of droogshampoo bedoeld kan zijn voor de haaraanzetten. Verdeel het product spaarzaam en gelijkmatig, zodat er geen zichtbare poederresten achterblijven. Vermijd bij poedervormige producten dat er stof opwaait, zodat er zo weinig mogelijk product in de luchtwegen terechtkomt.

Maïszetmeel kan in een formule worden gecombineerd met andere bestanddelen die zorgen voor verzorging, geur of houdbaarheid; op basis van alleen de INCI-lijst kun je het gedrag van het totale product niet voorspellen. Gebruik de stof niet als vervanging voor reiniging of voor een product dat bedoeld is voor gerichte huidverzorging. Als je zelf cosmetica maakt, moeten de hoeveelheid en de verwerking worden afgestemd op de betreffende formule. De genoemde gebruiksbereiken hebben betrekking op verschillende formules en mogen niet zonder controle worden toegepast op een zelfgemaakt product.

• Kies een product dat bedoeld is voor je gezicht, lichaam of haar.
• Breng poeder spaarzaam en zo veel mogelijk zonder het te laten opwaaien aan.
• De concentratie voor een lotion die in een bron wordt genoemd, is alleen een voorbeeld voor dit type product.
• Beoordeel de verdraagbaarheid op basis van het eindproduct en je eigen reactie.

Maïszetmeel wordt vermeld als cosmetisch ingrediënt van plantaardige oorsprong. Voor cosmetica in de EU gelden wettelijke voorschriften. Dat betekent niet dat er een algemene uitspraak kan worden gedaan over elk product, want voor de veiligheid is de volledige cosmetische formule bepalend.

Bij het gebruik van poeder met maïszetmeel kan fijn stof in de lucht terechtkomen. Het is daarom verstandig poederproducten niet dicht bij het gezicht te laten opwaaien en het stof niet opzettelijk in te ademen. Een advies over haarpoederproducten raadt aan om tijdens het aanbrengen geen spraynevel of opwaaiend poeder in te ademen. De juiste manier van gebruiken hangt af van de productvorm en de aanwijzingen op het product.

De plantaardige oorsprong alleen garandeert niet dat iedereen elk product even goed verdraagt. Naast maïszetmeel kan de samenstelling andere ingrediënten bevatten die van invloed zijn op de individuele verdraagbaarheid. Stop bij een ongewenste reactie met het gebruik en verwijder het product. In de aangeleverde CosIng-feiten wordt geen specifieke maximumconcentratie voor maïszetmeel vermeld; daarom kan er geen algemene concentratie voor alle producttypen worden vastgesteld.

Maïszetmeel is een plantaardig koolhydraat dat voorkomt in de zaden van maïs. In planten is zetmeel een reservestof: het ontstaat uit glucose en wordt in de cellen opgeslagen als zetmeelkorrels. Zulke opslagplaatsen komen vooral voor in zaden en in andere plantendelen waarin reservestoffen worden opgeslagen. Maïs is een van de planten waarvan de zaden worden gebruikt om zetmeel te winnen.

De INCI-benaming Zea Mays Starch duidt op zetmeel van plantaardige oorsprong dat uit maïs wordt gewonnen. Bij de winning wordt de korrel verwerkt om de zetmeelrijke fractie af te scheiden; het endosperm van de maïskorrel wordt genoemd als uitgangsmateriaal. Maïszetmeel is dus niet hetzelfde als maïsolie of maïsmeel, die uit andere bestanddelen of via andere verwerkingsmethoden worden verkregen. Als cosmetische grondstof wordt het op de ingrediëntenlijst vermeld onder de INCI-naam.

Zetmeel is geen afzonderlijke kleine verbinding, maar bestaat uit lange ketens van glucosebouwstenen. De bestanddelen zijn onder meer amylose, met voornamelijk onvertakte ketens, en amylopectine, met vertakte ketens. In planten ontstaan zetmeelkorrels als georganiseerde opslagvorm; hun vorm kan per plantensoort verschillen. Een historische verwijzing naar zetmeelonderzoek is de aantoning met een jodiumtest: de kenmerkende verkleuring werd beschreven in 1814.

Maïszetmeel is een hoogmoleculair koolhydraat van plantaardige oorsprong en wordt in cosmetica aangeduid als Zea Mays Starch. Als grondstof komt het voor in poedervorm; de kleur wordt omschreven als wit tot geelachtig. Het zetmeel bestaat uit amylose en amylopectine, twee glucoseketens met een verschillende structuur. In formules kan het fijn verdeelde stoffen opnemen, het samenklonteren van poeders tegengaan en de viscositeit beïnvloeden.

• Stofklasse: plantaardig polysacharide, oftewel hoogmoleculair koolhydraat.
• INCI: Zea Mays Starch.
• Uiterlijk: poeder dat wordt omschreven als wit tot geelachtig.
• Absorptie: de cosmetische functie omvat het opnemen van fijn verdeelde stoffen.
• Poedereigenschappen: als antiklontermiddel kan het zetmeel voorkomen dat poedervormige producten samenklonteren.
• Formulering: het kan de dikte van cosmetische producten verhogen of verlagen.

Maïszetmeel behoort tot de polysachariden, oftewel grote koolhydraatmoleculen die zijn opgebouwd uit aan elkaar gekoppelde glucose-eenheden. De twee belangrijkste bestanddelen zijn amylose en amylopectine: amylose bestaat voornamelijk uit lineaire ketens, terwijl amylopectine sterker vertakt is. In plantencellen komt zetmeel meestal voor als geordende korrels, waarin het dient als opslagvorm voor koolstof en energie. Deze moleculaire en deeltjesstructuur verklaart waarom maïszetmeel als poedervormige cosmetische grondstof kan worden gebruikt.

De functies die voor cosmetica worden vermeld, zijn vooral fysisch en gericht op de formulering. Als absorptiemiddel neemt het zetmeel fijn verdeelde stoffen op; daarmee kan het invloed hebben op het oppervlak van een product of op het uiterlijk van een glanzende huidzone. Als antiklontermiddel helpt het vaste stoffen in poedervormige producten vrij te laten vloeien. De functie als viscositeitsregelaar verwijst naar een verandering van de dikte van de formule en niet naar een biologisch proces in de huid.

Een andere vermelde functie is het beschermen van de huid in cosmetische producten. Dit is een beschrijving van een cosmetische functie en geen bewijs voor een medische werking. Ook de schurende functie heeft betrekking op een schurend of polijstend effect op oppervlakken. Welke van deze functies een product daadwerkelijk vervult, hangt af van de combinatie van maïszetmeel met de overige ingrediënten en van het type product waarin het wordt gebruikt.

De beschikbare informatie beschrijft de structuur van zetmeel en de functies ervan in cosmetica, maar bevat geen onderzoeksresultaten uit PubMed-abstracts over cosmetische voordelen. Daarom kunnen geen betrouwbare onderzoeken naar een specifiek cosmetisch effect als bewijs voor de werking worden aangehaald. Uitspraken over absorptie of invloed op de productconsistentie hebben betrekking op de vermelde functies van de stof en niet op een klinisch aangetoond effect. Bij de beoordeling van een eindproduct zijn de volledige formule en het beoogde gebruik bepalend.