Het molecuul behoort tot de citraatesters en heeft drie butylestergroepen en een acetylgroep aan het citraatskelet. De chemische naam is tributyl-2-acetoxy-1,2,3-propaantricarboxylaat. Als weekmaker beïnvloedt het de mechanische eigenschappen van een polymeer of een polymeerachtige film: in nagellak wordt het in verband gebracht met minder hardheid en broosheid en een grotere elasticiteit van de film. Dit mechanisme beschrijft de formule en de lakfilm, niet een biologische verandering van de huid of nagel.
De structuur lijkt op die van de andere onderzochte acetylcitraatesters Acetyl Triethyl Citrate, Acetyl Trihexyl Citrate en Acetyl Trioctyl Citrate. In de veiligheidsbeoordeling zijn gegevens van één vertegenwoordiger vanwege deze structurele gelijkenis gedeeltelijk toegepast op de andere stoffen. Dit betekent niet dat hun cosmetische functies of daadwerkelijke toepassingen gelijk zijn: het rapport noemt bijvoorbeeld ook de trihexyl- en trioctylvormen als huidverzorgende emolliënten, terwijl de belangrijkste functie van de citraatesters als groep wordt omschreven als weekmaker. Voor Acetyl Tributyl Citrate zijn vooral toepassingen in nagelproducten beschreven.
Het PubMed-abstract vat een veiligheidsbeoordeling samen, geen onderzoek naar cosmetische werkzaamheid op de huid of het haar. Volgens de gerapporteerde gegevens over de stofwisseling werd na orale toediening ongeveer 99 procent van het Acetyl Tributyl Citrate uitgescheiden; het rapport noemt onder meer acetylcitraat en verschillende butylcitraatmetabolieten als tussenproducten. Voedingsonderzoeken van verschillende duur lieten volgens de samenvatting geen relevante effecten op organen zien, en in een twee jaar durend onderzoek bij ratten werden geen significante verschillen in tumorvorming vastgesteld. Deze bevindingen hebben betrekking op de beschreven onderzoeksopzetten en bewijzen geen cosmetisch voordeel.
De in het abstract vermelde onderzoeken omvatten ook tests op verdraagbaarheid, genotoxiciteit en reproductie- en ontwikkelingstoxiciteit. Bacteriële en zoogdiertests lieten volgens het rapport geen genotoxiciteit zien, en onderzoeken bij muizen en ratten classificeerden Acetyl Tributyl Citrate niet als ontwikkelings- of reproductietoxisch. Hieruit kan geen specifieke huidwerking, zoals meer hydratatie of kalmering, worden afgeleid, aangezien zulke eindpunten niet in de samenvatting zijn onderzocht. De onderbouwde cosmetische indeling blijft daarom die van een functionele weekmaker in de formule, vooral voor nagellakfilms.