Wat de ingrediëntenlijst van een parfum u écht kan vertellen
Parfums hebben iets ongrijpbaars – en hun ingrediëntenlijst niet minder. Wie de verpakking omdraait, krijgt een mix van Latijnse termen, afkortingen en verzamelbegrippen als “Parfum” of “Fragrance” voorgeschoteld. Voor de meeste mensen is daaruit nauwelijks af te leiden wat er nu werkelijk in het flesje zit. Toch is die lijst, zeker bij een gevoelige huid, allergieën of een bewuste koopstijl, allesbehalve zinloos.
In dit artikel leest u wat een parfum volgens de wet wél moet prijsgeven, wat fabrikanten mogen verzwijgen – en hoe u die schijnbaar cryptische lijst toch in uw voordeel gebruikt.
Tussen geurpoëzie en verplichting: hoe parfums echt worden gedeclareerd
Een klassiek parfum is in de kern niet ingewikkeld: alcohol, geurstoffen, vaak wat water en een handvol hulpstoffen die zorgen voor stabiliteit en houdbaarheid.
Binnen de EU moeten alle cosmetische ingrediënten volgens een vast systeem op de verpakking worden vermeld: de INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients).
Een paar zaken zijn daarbij cruciaal:
“Parfum” of “Fragrance”
Deze verzamelterm staat voor de complete geurcompositie. Daarachter kan een klein orkest aan stoffen schuilgaan: van enkele tientallen tot een paar honderd, zowel natuurlijk als synthetisch. De precieze formule geldt als bedrijfsgeheim en hoeft niet worden uitgesplitst.
Volgorde naar concentratie
Ingrediënten worden in aflopende volgorde van hun concentratie vermeld – maar slechts tot een bepaald niveau. Alles onder 1% mag in willekeurige volgorde achteraan bungelen. Daar zitten vaak de allergenen en hulpstoffen.
Allergene geurstoffen
Bepaalde geurstoffen moeten in de EU expliciet worden genoemd, omdat ze bij gevoelige personen relatief vaak allergische reacties uitlokken. Bekende voorbeelden zijn Linalool, Limonene en Citral. Ze verschijnen pas op de lijst zodra ze boven een vastgelegde concentratie uitkomen.
Alcohol en water
In de meeste parfums staat alcohol (bijv. Alcohol Denat.) helemaal vooraan, gevolgd door water (Aqua). Dat zijn de dragers waarin de geurstoffen opgelost zijn.
Met andere woorden: de ingrediëntenlijst verraadt niet het parfumrecept, maar vooral de basis, mogelijke probleemstoffen voor de huid en alles wat juridisch verplicht is om te melden.
Hoe u een ingrediëntenlijst van parfum in het dagelijks leven bruikbaar maakt
De namen op de lijst kunnen intimiderend overkomen, maar met een paar eenvoudige ijkpunten wordt het overzichtelijker:
Begin bij de allergenen
Bij een gevoelige huid of een bekende neiging tot contactallergie is het zinvol om te focussen op de allergene geurstoffen aan het slot van de lijst. Wie al eens op een bepaald parfum heftig reageerde, kan vaak via deze namen een patroon ontdekken.
Alcoholgehalte globaal inschatten
Staat alcohol als eerste ingrediënt, dan is het veruit de grootste component. Dat is normaal voor parfums. Bij zeer droge, geïrriteerbare of beschadigde huid kan dit een signaal zijn om liever niet rechtstreeks op de huid te sprayen, maar bijvoorbeeld op kleding of haar.
Kijk naar kleurstoffen
Kleurstoffen worden meestal aangeduid met CI-nummers (Color Index). Op zich zijn ze niet “fout”, maar bij een hypergevoelige huid kan het een reden zijn om felle, sterk gekleurde parfums met iets meer terughoudendheid te gebruiken.
“Natuurlijk” versus synthetisch nuchter bekijken
Uit de ingrediëntenlijst valt zelden betrouwbaar te halen hoe “natuurlijk” een parfum is. Essentiële oliën (natuurlijk) kunnen krachtige allergenen bevatten; synthetische moleculen zijn niet automatisch agressiever of schadelijker. De lijst geeft daar simpelweg geen helder oordeel over.
Typische misverstanden – en hoe u ze doorprikt
Rond parfum-ingrediënten circuleren hardnekkige aannames. Een paar daarvan komen vaak terug:
“Er staan maar weinig ingrediënten op, dus het is heel puur.”
De term “Parfum” kan een hele chemische roman verbergen. Een korte lijst zegt weinig over de complexiteit van de formule.
“Zonder gedeclareerde allergenen is het parfum allergievrij.”
Allergenen zijn pas declaratieplichtig boven bepaalde concentraties. Bovendien kan in theorie elke stof een allergie veroorzaken als iemand daar individueel gevoelig voor is. “Allergenvrij” in de absolute zin bestaat niet.
“Latijnse naam = natuurlijk, chemische naam = nep.”
INCI-namen volgen een nomenclatuur, geen waardesysteem. Een Latijnse plantennaam kan op een extract wijzen, maar zegt niets over de verdere verwerking. Een “chemisch klinkende” naam hoeft niet per definitie synthetisch of ‘onnatuurlijk’ te zijn.
“Gedeclareerde allergenen zijn gevaarlijk en dus te vermijden.”
Deze stoffen zijn niet giftig of per definitie problematisch. Ze worden genoemd omdat ze statistisch vaker een reactie geven bij mensen die al gevoelig zijn. Veel gebruikers merken er nooit iets van.
Geur bewust beleven: praktische aanbevelingen
Wie graag parfum draagt maar wat zorgvuldiger wil omgaan met de ingrediënten, kan met kleine aanpassingen al veel bereiken:
Bij gevoelige huid: liever op textiel dan op de huid
Door op kleding of haar te sprayen beperkt u het directe huidcontact met alcohol en geurstoffen, terwijl de geurbeleving grotendeels behouden blijft.
Nieuw parfum rustig testen
Bij twijfel: eerst één spray op een klein huidgebied, bijvoorbeeld aan de binnenkant van de onderarm, en de huidreactie een paar uur volgen. Geen roodheid, jeuk of branderig gevoel? Dan is de kans op problemen kleiner, al nooit helemaal nul.
Eigen “triggers” bijhouden
Als u merkt dat u op bepaalde gedeclareerde geurstoffen reageert, noteer die namen. Bij volgend parfumsnuffelen kunt u dan gericht de ingrediënten controleren en zo stap voor stap een persoonlijke “zwarte lijst” samenstellen.
Let op tekenen van veroudering
Een parfum dat duidelijk van kleur verandert, troebel wordt of merkbaar anders ruikt, kan chemisch aan het afbreken zijn. Bewaar parfums daarom bij voorkeur koel, donker en goed afgesloten, bijvoorbeeld in de originele doos.
Samenvattend
De ingrediëntenlijst van een parfum onthult niet de geheime formule, maar wel de contouren: basiscomponenten (meestal alcohol en water), declaratieplichtige geurallergenen, kleurstoffen en enkele hulpstoffen.
Voor wie een gevoelige huid heeft, al allergische reacties kende of simpelweg bewuster wil kiezen, kan die lijst een nuttig hulpmiddel zijn – ook al blijft het hart van de geurcompositie om juridische en economische redenen grotendeels achter het woord “Parfum” verborgen.